TOS een onzichtbare handicap!
De afgelopen week kwam het blog in de publiciteit van Smartonderwijs.nl van Bernadette Sanders met het hierboven staande schema ter illustratie.
Het gaat over Tos, een onzichtbare handicap. Lees het blog van Bernadette Sanders hier terug.
Ik wil dit blog graag hier delen omdat het erg belangrijk is dat er meer aandacht komt voor TOS. Ik werk nu 29 jaar in het Cluster 2 onderwijs. Dat dit soort onderwijs nog steeds onbekend is bij velen, verbaast mij nog elke dag.
Veel mensen, soms ook collega’s, reageren vaak met : “oh, dat is toch onderwijs voor dove en slechthorende kinderen?”
Wanneer je dan uitlegt dat dove of zwaar slechthorende kinderen vaak naar een speciaal doveninstituut gaan of in het basisonderwijs blijven, mits geholpen met goede apparatuur of een CI (Cochleair Implantaat) wordt de blik vaak al vragend.
Wanneer je vervolgens uitlegt dat wij vooral kinderen met ernstige taalontwikkelingsstoornissen (TOS) begeleiden, is de volgende vraag vaak: “Zijn dat kinderen met taalachterstanden? Zijn dit vaak kinderen met een andere thuistaal?”
Een taalachterstand is echter niet hetzelfde als een taalstoornis.
Zie ook een eerder artikel op deze site over het verschil tussen een stoornis of een achterstand.
Nee! Een taalontwikkelingsstoornis (TOS) is een stoornis in de ontwikkeling van de taalverwerking en/of de taalproductie. en NEE, je hoort het niet meteen aan alle kinderen die op cluster 2 zitten of kinderen met een (vermoeden van) TOS.
Sommige kinderen hebben inderdaad een flinke articulatiestoornis bij binnenkomst die op latere leeftijd overgaat in een taalverwerkingsprobleem waardoor het dan vaak “over” lijkt te zijn. De TOS die hieraan ten grondslag ligt, is dan allerminst “over”.
Ook in onze kleutergroepen zitten vaak al kinderen waarvan je op het eerste gehoor denkt “die praat toch best goed?”
De communicatieve redzaamheidsproblematiek en de taalverwerkingsproblematiek is dan vaak zo ernstig dat functioneren in het regulier onderwijs niet haalbaar is. Wanneer je gericht met deze kinderen aan de slag gaat komt het probleem duidelijk naar voren. Ze kunnen zich slecht concentreren doordat de auditieve verwerking traag is en dus de taal in de omgeving (lees ” uitleg in de klas”) vaak te snel gaat.
Helaas wordt dit nog steeds vaak verward met ADHD of ADD, waardoor de begeleiding soms niet passend is voor een leerling.
Deze diagnoses zijn vaak wel bekend in onderwijsland. Hiervoor wordt soms ook medicatie voorgeschreven. Maar een medicijn zoals ritalin werkt niet bij een TOS!!
Daarbij moet vermeld worden dat er ook leerlingen zijn met comorbide stoornissen. Bijvoorbeeld TOS en ADHD.
Een uitgebreid onderzoek en een goede diagnose is daarom ook altijd cruciaal voor een passende begeleiding.
TOS is geen nieuwe diagnose!
Vraag je nu eens af, hoeveel kinderen worden er dus eigenlijk niet goed gezien en daardoor misschien zelfs geholpen met medicatie die niet nodig zou zijn wanneer er ook een goede logopedische test uitgevoerd zou worden?
TOS is een officiële stoornis en geen nieuw iets. Ik werk tenslotte al bijna 30 jaar met deze leerlingen. 🙂
Wanneer kinderen met een TOS een diagnose krijgen is dit altijd pas na intensief logopedisch onderzoek en eventuele handelingsplannen die hieraan vooraf zijn gegaan op het regulier onderwijs.
Een TOS is eigenlijk ook een uitsluitingsdiagnose . Andere oorzaken zoals gehoorproblemen, intelligentievermindering of achterstand door andere oorzaken moeten eerst uitgesloten worden voordat er een TOS of een vermoeden van een TOS mag worden vastgesteld.
De aanmeldpunten voor het cluster 2 onderwijs bekijken daarna zeer grondig of een kind een licht, medium of intensief arrangement krijgt. (Waarbij alleen de intensieve arrangementen een plaatsing krijgen op het SO.)
Klik hier voor een aanmeldpunt in jouw buurt.