GynzyKids met kleuters!
Ben jij ook fan van Gynzy.
Het handige softwareprogramma voor het digibord in de klas?
Kijk dan snel op deze pagina voor mijn artikel over Gynzykids bij de kleuters!
Nieuwe review: TOS in de klas!
Taalontwikkelingsstoornissen in de klas
Dit is de titel van het nieuwe boek van Bernadette Sanders.
Er zijn meer boeken geschreven over TOS maar nog geen een wat zo praktisch is , als een trein leest en vol staat met inspirerende tips als dit boek.
Je vindt er achtergronden, theorie, handvatten en tips voor in de klas maar je hoort ook heel veel leerlingen aan het woord met een TOS.
TOS is geen moderne diagnose, het is vooral nog een onbekende diagnose en dat maakt vaak helaas onbemind.
Want wat is het precies en wat kun jij doen in de klas?
Worstel jij met deze vragen? Lees dan zeker dit boek.
Ondanks bijna 30 jaar ervaring in het cluster 2 onderwijs heeft het lezen van dit boek mij zelf ook weer op scherp gezet!
Een aanrader dus voor iedere leerkracht of docent.
Meer lezen? Klik dan hier.
Taalontwikkelingsstoornissen in de klas
Taalontwikkelingsstoornis in de klas
Dit is de titel van het nieuwe boek van Bernadette Sanders.
In het boek vertelt ze wat een taalontwikkelingsstoornis is en hoe dat impact heeft op zowel de leerling als de leerkracht. In deze review vertel ik waarom je dit boek gelezen moet hebben.
Over de schrijfster
Bernadette Sanders is orthopedagoog en werkte voorheen als ambulant dienstverlener bij de Koninklijke Aurisgroep waar zij jongeren en docenten in VO en MBO begeleidde op het gebied van Cluster 2 problematiek.
Ze is nu eigenaar van Smartonderwijs en geeft lezingen en workshops over leer- en gedragsproblemen en TOS. Ze heeft brede ervaring in het onderwijs als leerkracht en intern begeleider.
Wat is dat, TOS?
TOS is geen ‘modern”, maar wel een onbekend probleem.
Op iedere 30 leerlingen zijn er gemiddeld 2 leerlingen met een TOS !
5-7% van de bevolking kampt met een TOS.
Een eerste indruk van het boek
Zelf volg ik Bernadette Sanders al langer via haar website en via Twitter Met enige regelmaat maak ik dan ook gebruik van haar blog om naar te verwijzen.
Het is mijn missie om TOS meer bekendheid te geven!
Toen ik wist dat dit boek kwam, wilde ik het dan ook direct lezen. Mijn verwachtingen waren hooggespannen.
- Zou dit boek voldoende uitleg kunnen bieden?
- Zou dit boek antwoord geven op de vragen vanuit het onderwijsveld?
- Zou dit boek niet alleen VO maar ook PO en SO leerkrachten aanspreken?
- Zou dit boek makkelijk leesbaar zijn en dus echt handzaam voor in de praktijk?
Ik heb het boek inmiddels gelezen en ik kan alle vragen hierboven positief beantwoorden !
Het is echt een praktisch, concreet, en duidelijk boek!
Een aanrader voor iedereen in de praktijk.
Het boek is bruikbaar vanaf groep 1 tot en met het middelbaar onderwijs.
De opbouw van het boek
Door de heldere opbouw is het boek duidelijk en overzichtelijk.
Het boek bestaat uit 4 gedeeltes.
1. De achtergrond en theorie rondom TOS
In het eerste gedeelte van het boek lees je over de achtergrond en de theorie rondom TOS. Er wordt gesproken over wat TOS nu eigenlijk is en er wordt informatie gegeven over de theorie achter het spraak-taal-systeem.
Dit eerste gedeelte (24 pagina’s) kun je ook gratis inzien op de site van smartonderwijs. Hier kun je dus een voorproefje krijgen van het boek. Klik in het menu op tabblad “boek” en lees het eens door.
Het observeren en interpreteren van gedrag
In het boek lees je alles over observeren en interpreteren van gedrag.
Je leest over de invloed van TOS op gedrag, over ongewenst gedrag en de daarbij behorende hulpvraag van het kind, maar ook over de gevolgen van TOS op het welbevinden en de zelfredzaamheid van een kind.
Het kind gaat van kleins af aan op onderzoek uit en wil de dingen het liefste zelf doen. Er is meer aan de hand wanneer een kind geen belangstelling meer toont voor leren en ontdekken.
Wanneer de motivatie en de nieuwsgierigheid al jong verdwijnen en een leerling uitgaat van teleurstellingen, staat dit zijn cognitieve en zijn sociaal emotionele ontwikkeling in de weg.
De invloed van innerlijke taal en woordenschat
Je leest in dit eerste gedeelte ook over de invloed van het ontbreken van innerlijke taal, naast een zwakke woordenschat bij zowel jonge kinderen (tot 6 jaar) als oudere kinderen op hun gedrag en op de sociaal emotionele ontwikkeling.
In de eerste ontwikkelingsjaren van het jonge kind wordt in een rijke taalomgeving taal geboden tijdens het uitvoeren van handelingen, bij het verwoorden van gevoelens, bij wat er gebeurt en door te benoemen wat het kind aan het doen is. Jonge kinderen spiegelen dit gedrag en praten dit na.
De innerlijke spraak is een heel belangrijk middel om ons handelen te reguleren. Leerlingen met TOS ondervinden op dit gebied grote problemen. Zij hebben geen “taalwegen” in hun hoofd die leiden van A naar B.
2. De gevolgen van TOS
In dit tweede gedeelte wordt ook informatie gegeven over de gevolgen van TOS.
Het belang van vroege signalering en de daarbij behorende rode vlaggen worden benoemd.
In een helder schema worden deze mijlpalen op een rijtje gezet.
Gratis downloads
Bij dit boek horen ook gratis downloads. (Verkrijgbaar met een wachtwoord wat je in het boek terug kunt vinden.)
Hierbij zitten, naast dit bovengenoemde schema over vroege signalering, uitgebreide observatielijsten.
Deze zijn gemaakt door Anita Cremer en Marianne Verweij en de Koninklijke Aurisgroep (2010).
Je kunt ze gebruiken voor het signaleren en in beeld brengen van problemen met betrekking tot de communicatieve redzaamheid.
Met onder andere aparte lijsten voor zowel groep 1 als groep 2, zijn deze lijsten erg uitgebreid en erghandig om als leidraad te gebruiken bij het in èèn oogopslag herkennen van onderwijsbehoeften of redenen voor verder onderzoek en het invullen van een eventueel onderwijskundig verslag (OPP).
De lijsten zijn niet gevalideerd en kunnen niet als diagnosemiddel voor TOS gebruikt worden, maar kunnen wel een zeer goed houvast bieden bij twijfels of vragen van een leerkracht..
3. TOS op school en in de klas
In het derde gedeelte van het boek wordt de focus gelegd op TOS op school met aandachtspunten en praktische tips voor in de klas.
Er wordt informatie gegeven over meertaligheid en TOS, over TOS op de basisschool en op het voortgezet onderwijs en mbo.
Met handige icoontjes en overzichtelijke kaders worden alle tips, en dat zijn er flink wat, voor je beschreven en met een praktisch voorbeeld ondersteund.
Enkele voorbeelden van tips voor omgaan met TOS
- Accepteer het kind en zijn specifieke onderwijsbehoeftes.
- Zorg dat de instructie door elke leerling te volgen is.
- Biedt vertrouwen en veiligheid in een taalrijke omgeving (taalbad).
- Verbeter positief (VAT principes) en geef leerlingen (denk)tijd.
- Vergroot de woordenschat volgens de viertakt van Verhallen.
- Let op de plaats van de leerling in de klas.
4. De invloed van TOS op de school en de toekomst
In het vierde gedeelte van het boek wordt de invloed van TOS op school en de toekomst van een leerling besproken. Hiervoor laat Bernadette 8 jongeren aan het woord. De verhalen, letterlijk uitgeschreven, maken heel helder duidelijk hoe groot de invloed is van TOS op alle facetten van het leven en het algemeen welbevinden van alle kinderen en volwassenen met TOS.
Deze jongeren kunnen immers het beste uitleggen en verwoorden wat deze problematiek in de praktijk betekent.
De jongeren vertellen hun ervaringsverhaal van de lagere en middelbare school, ze geven tips en adviezen voor leerlingen met een TOS, ze geven tips en adviezen voor leerkrachten en docenten en ze vertellen op wat voor momenten ze nog steeds last ondervinden van hun TOS in hun dagelijkse leven.
TOS is niet iets waar je overheen kunt groeien.
Ondanks de vooruitgang die leerlingen kunnen laten zien en de hulp die wordt gegeven blijft de communicatie en het spreken en begrijpen van taal altijd een probleem.
Mijn mening over dit boek
Zoals ik in het begin van dit blog al schreef, het is een ontzettend praktisch, overzichtelijk en waardevol boek geworden. Het is inspirerend en voor mij vooral herkenbaar om door te lezen.
Ook al werk ik nu meer dan 30 jaar met leerlingen in het cluster 2 onderwijs, dit boek heeft mij ook weer helemaal op scherp gezet.
5 redenen waarom je absoluut dit boek moet lezen!
- De goede praktijkvoorbeelden door het boek heen, maken dat je meteen een beeld krijgt bij de geboden informatie.
- De tips en handvatten zijn zeer uitgebreid en waardevol voor de praktijk.
- De handige en waardevolle downloads geven de leerkrachten op een basisschool houvast bij het signaleren van en anticiperen op de onderwijsbehoeftes van leerlingen met een TOS.
- Het boek is makkelijk leesbaar en de handige contrastkleuren geven extra overzicht bij alle informatie.
- TOS is een stoornis die meer bekendheid moet krijgen en dit boek is een waardevolle bijdrage hieraan.
Heb jij ook leerlingen in de klas met een TOS? Of heb je nog vragen?
Laat het mij weten in een reactie hieronder?
Hoe was jouw dag?
Een tijdje terug kwam ik in contact met Juf Astrid Reijman.
Zij is een creatieve kleuterjuf met een heel leuk bedrijf genaamd Juffiestuff.
Ze verkoopt op haar facebookpagina haar zelf ontworpen en handgemaakte aanbod van sleutelhangers tot ansichtkaarten.
Sinds kort heeft ze ook een mooi nieuw item in haar collectie.
Het zo was mijn dag boek.
Dit dagboek is gemaakt voor kinderen om hiermee hun dag te evalueren en zo de positieve, maar ook de wat mindere kanten, nog eens de revue te laten passeren.
Een mooi instrument om kinderen, die hier zelf nog moeite mee hebben, het positieve van iedere dag te herkennen en te duiden.
Ik vind het dan ook heel goed inzetbaar voor kinderen om een bepaalde mindset te creeren of wanneer de communicatie met een kind stroef verloopt. Denk aan stille, gesloten maar ook drukke en onhandelbare kinderen. Immers achter elke gedragsuiting schuilt (bijna) altijd een hulpvraag.
Bijbehorend heeft juf Astrid ook een paar extra producten zoals de pot vol zonnestraaltjes.
Dit is wat Juf Astrid er zelf over schrijft
Een dagboek ontwikkelt vanuit eigen ervaringen als moeder en leerkracht.Voor veel kinderen (maar ook volwassenen) is het soms lastig om de positieve momenten, de fijne dingen van een dag te onthouden.
Met dit dagboek kan je het gesprek aan gaan met je kind of zelfs met je klas. Een evaluatie van de dag. Wat was er fijn, wat was minder fijn?
Het leuke aan dit boekje is dat de nadruk ligt op het positieve en je ook de kans krijgt om terug te kijken naar de week die is geweest en daar de fijnste momenten uit te halen. Voor kinderen die schrijven lastig of niet zo leuk vinden is er ook de mogelijkheid om te tekenen. Je kunt het ook beiden doen. Voor kinderen die nog niet kunnen schrijven is het natuurlijk handig dat de ouder/verzorger er dan bij kan schrijven.
Het boekje werkt met zonnestralen (de fijne momenten) en wolkjes (de minder leuke zaken).
Waar werd je blij van? Wat vond je leuk? Wat ging er goed?Tegenover 3 zonnetjes staan 2 wolkjes. Want natuurlijk gebeuren er op een dag niet alleen maar leuke dingen.
Aan het eind van iedere week zijn er 7 zonnetjes om de leukste zaken uit de week terug te halen en nog eens te benoemen.
Naast het dagboek bestaat er ook een “pot vol zonnestralen” leuk voor thuis, of in de klas. Iedere dag 1 of misschien zelfs wel uke momenten en is ook erg leuk om later terug te lezen. Vlak voor een vakantie of aan het eind van een schooljaar.
Mijn Mening
Ik denk dat Juf Astrid hiermee een mooi product heeft gemaakt om kinderen en hun ouders (of hun begeleiders) in gesprek te laten komen over hun gevoelens en ervaringen.
Veel kinderen in het speciaal onderwijs hebben vaak last om hun emoties te verwoorden. Dit is, bij mij in de groep, meestal gerelateerd aan hun TOS (Taalontwikkelingsstoornis). Er zijn natuurlijk meerdere stoornissen zoals bijvoorbeeld ASS,ADHD of hechtingsproblemen waarbij praten over emoties lastig is.
Dit boek kan echter een prachtig instrument zijn voor iedereen die met kinderen werkt, niet alleen in het speciaal onderwijs.
Voorbeelden waarbij het inzetbaar zou kunnen zijn:
- Het zou in een reguliere klas gebruikt kunnen worden als onderdeel van een handelingsplan.
- Het zou door een IB-er of RT-er bij individuele begeleiding ingezet kunnen worden.
- Het zou door een Ambulante dienstverlener gebruikt kunnen worden bij een begeleidingsplan.
- Het zou bij een kindercoach of een speltherapeut onderdeel kunnen zijn van een handelingsplan.
- En natuurlijk zou het door ouders, of samen met ouders ingezet kunnen worden.
Wil je meer lezen?
Hier vind je een doorbladerfilmpje
Voor verkoopinformatie en meer filmpjes of leuke aanbiedingen, bekijk de Facebookpagina van Juf Astrid.
Het ontstaan van het dagboek, dat kun je hier teruglezen.
Profiteer nu van deze Sinterkerst aanbieding!
Omdat het we de feestmaand naderen mag ik een leuke actie aanbieding doen !
Wanneer je het dagboek nu bestelt, met code Jufmarita07, krijg je het dagboek voor 15 euro incl. verzenden toegestuurd.
Mail hiervoor naar Juffiesstuff@gmail.com
Heb je vragen of wil je reageren, laat het mij weten in een comment hieronder.
Het Pica onderwijscongres 2017
Het PICA onderwijscongres 2017
basisonderwijseditie
Vandaag was ik bij het onderwijscongres van PICA in zwolle.
In de prachtige locatie van de buitensocieteit. Een voormalig theater en dat was goed te zien. Nu is het dus een multifunctioneel centrum.
Jammer dat ik van de stad Zwolle verder niet heb kunnen genieten. Misschien bij een volgend bezoek.
Naast twee inspirerende plenaire lezingen volgde ik 3 workshops.
Plenair hoorde ik Marcel Schmeier over effectief rekenonderwijs en Kees van Overveld over SEL in het onderwijs.
Beide heren hadden een goed en inspirerend verhaal.
Effectief rekenonderwijs:
Vooral het stukje over realistisch rekenen in de lezing van Marcel Schmeier vond ik zelf erg herkenbaar, wat een drama voor leerlingen met een TOS wanneer er zoveel taal om rekentaken heen wordt gebreid.
Marcel vertelde hier erg helder en duidelijk over, wat er fout gaat en wat er tegenwoordig gemist wordt in ons rekenonderwijs.
Het nieuwe boek “effectief rekenonderwijs op de basisschool” kregen we na afloop mee naar huis. In de pauze sprak ik nog even persoonlijk met Marcel en hij verzekerde mij dat er als kleuterleerkracht in het SO zeker wat te halen valt in zijn boek.
Hij vertelde trouwens ook nog dat er een speciale workshop gemaakt is voor het toepassen van EDI in de kleutergroep ( Hierover schrijft hij in zijn andere inspirerende boek: Expliciete directe instructie). Ik schreef al eerder een artikel over mijn worsteling hiermee.
Daar ga ik dus binnenkort ook eens naar op zoek op de website van PICA, dat snap je wel.
Ik heb ook meteen de van gelegenheid gebruik gemaakt om een handtekening te scoren, doet het altijd leuk in de boekenkast. 😉
SEL in het onderwijs
De lezing van Kees van Overveld ging over SEL. Sociaal emotioneel leren als basis. Met zijn lange ervaring in het onderwijs, waaronder ook cluster 2, benadrukte hij de waarde van aandacht voor het kind als persoon.
In zijn verhaal liet hij indrukwekkende onderzoeksresultaten zien. (Zie de foto hiernaast.)
Sociaal emotioneel welbevinden draagt dus wel degelijk bij aan goed cognitief functioneren. Iets wat wij als leerkrachten altijd al wisten, maar wat nu “evidence based” is aangetoond.
Dit boek kregen we jammergenoeg niet mee, maar ik heb het ingekeken bij de PICA stand in de pauze en zet het zeker op de verlanglijst bij onze orthotheek op school
Het was een lange dag, wat goed te merken was aan de stemming tijdens de laatste workshop. Er was wat meer tussendoorgeklets maar de inhoud was gelukkig goed dus hebben we het goed volgehouden.
Mijn workshops waren achtereenvolgens:
1. Executieve functies in het PO.
2. Kinderen met een TOS, taal in het kwadraat.
3. Kleppen dicht! Effectief leren met ICT.
De eerste ging over executieve functies
Dit was een vernieuwde kennismaking.
Jammer dat we binnen ons Cluster2 onderwijs hier niet vaker studiedagen over kunnen volgen want Executieve functies zijn nu juist bij leerlingen met een TOS zwakker ontwikkeld.
Alle 7 werden ze op een rijtje gezet, hoewel de meningen over het aantal nog verschillen, leek deze lijst volledig.
In combinatie met de praktische kaarten die zijn ontwikkeld door PICA is het goed bruikbaar voor het PO om kinderen deze functies te laten oefenen.
De functies ontwikkelen zich vanaf 6 maanden tot je 25e levensjaar heb ik geleerd vandaag. Dus binnen het PO en ook in de kleutergroepen kan hier een winst mee gemaakt worden.
De tweede workshop over TOS gaf voor mij persoonlijk niet heel veel nieuws maar dat was te verwachten. Ik vond het persoonlijk inspirerend om de spreker en bedenker/schrijfster van de TOSwaaier en Spraaktaalkids te horen spreken over dit laatste produkt.
De workshop sloot naadloos aan op het verhaal over SEL. Zeker voor leerlingen met een TOS, is sociaal emotioneel welbevinden belangrijk, zo niet het allerbelangrijkste om te ontwikkelen en te begeleiden.
Wel jammer dat vooral het werken met jongeren met een TOS in filmpjes als voorbeeld werd gegeven. Het congres was tenslotte bedoeld voor mensen uit het PO.
Effectief leren met ICT
De derde workshop ging over effectief leren met ICT. Er werd vooral benadrukt dat ICT altijd een middel moet zijn en nooit een doel op zich.
Iets waar ik het helemaal mee eens ben overigens.
We hebben dit praktisch geoefend met de tools Padlet, Plickers en Mentimeter. We hebben over de zin en de effecten gesproken van ICT en korte discussies en ervaringen uitgewisseld.
Voor mij waren de tools bekende werkvormen, hoewel ik de bruikbaarheid van de twee laatste tools binnenkort eens ga uitproberen bij kleuters.
Blijf deze website volgen, dan hoor je vanzelf wat mijn bevindingen zijn hiermee.
Alledrie dus inspirerende workshops maar ze maakten alles bij elkaar wel een lange dag.
De afsluitende borrel heb ik geskipt, snel de trein gepakt.
Ik was tenslotte vanaf 6.50 uur al onderweg en kwam nu om 19.41 uur weer terug in Breda.
Voor wie de dag gemist heeft, ik kan hem zeker aanbevelen voor volgend jaar.
Was jij er toevallig ook? Dan hoor ik graag in een reactie wat jouw ervaringen waren op deze dag.
Een boekenserie voor kinderen met ASS!
Afgelopen week kwam ik in contact met de schrijver van Bep en BAS, Erik van Gils. Hij bracht de kinderboekenserie Bep en Bas onder mijn aandacht naar aanleiding van mijn review van het boek Saartje.Net als Saartje is deze boekenserie speciaal geschreven voor jonge kinderen met ASS ofwel Autisme.
Erik van Gils is ervaringsdeskundige, hij heeft de serie geschreven voor zijn zoon. De serie is kleurrijk en toch prikkelarm.
Ieder verhaal eindigt met dezelfde prent.
Lees hier verder.
(meer…)
