door Marita | sep 22, 2016 | lestips en ideeën, taal en tos, TOS Thuis, Werken met kleuters, Zorg in het PO
Werken met een dagritme
Velen van jullie werken in een onderbouwgroep met dagritme kaarten. Op Internet komen er vele variaties voorbij, de een nog mooier en met meer kleur dan de andere.
Toch zijn deze prachtige dagritmekaarten voor sommige kinderen niet zo geschikt. Ze bevatten teveel prikkels door teveel kleur, teveel afleidingen bij de eigenlijke boodschap en soms zijn ze gewoon niet duidelijk genoeg.
Speciaal onderwijs en dagritmekaarten
Op onze school ( Speciaal onderwijs, cluster 2) hebben wij er daarom voor gekozen om schoolbreed (groep 1 tot 4) te werken met dagritme kaarten met de picto’ s van sclera. De hogere groepen gebruiken geschreven dagindelingen op een vaste plaats in het lokaal.
Op de website van sclera vind je picto’ s voor allerlei thema’s of onderwerpen en ze zijn dus ook goed te gebruiken voor dagritmekaarten.
Op mijn Facebookpagina deelde ik een tijdje terug een foto van mijn klaslokaal en kwam deze foto voorbij.
Er werd mij toen gevraagd om meer informatie over de picto’ s en het gebruik ervan. Bij deze dus mijn uitleg. 🙂
Hoe gebruiken wij deze kaarten?
Elke ochtend nemen we samen met de kinderen de dag door en benoemen we samen wat er allemaal op het programma staat die dag. Soms laten we het hulpje of een van de andere leerlingen de kaarten verwoorden. Dit is dan weer meteen een goede taaloefening.
Ook benoemen we de dag, de maand en het seizoen met het weer. Elke dag pakken we daarvoor een tool op het digibord erbij en die wordt ingevuld door het hulpje van de dag. Je kunt hem hier op mijn Yurlspagina digitaal terugvinden.
De dagritmekaarten van sclera kun je in een bestand gratis downloaden via onderstaande links. Met dank aan onze werkgroep die deze bestanden zo mooi hebben verzameld en geordend.
De jaarkalender
Zoals je ziet werken we alleen met de dagritmekaarten in combinatie met de picto’ s. Voor de dagen van de week, het seizoen en de maand werken we met de kaarten van de kleuteruniversiteit.
We hebben hiervoor bewust gekozen omdat de groep van dit jaar dit aan kan en omdat we voor deze extra kaarten geen vaste afspraken hebben binnen de school. Hiervoor geldt op dit moment nog een vrije keuze en deze kaarten vonden we dan gewoon ook het leukst om erbij te gebruiken. Het hulpje komt met foto en naam op het helpende handje te hangen.
Nieuw: de doelen erbij!
We hangen sinds dit schooljaar ook de doelen op waaraan we in het actuele thema gaan werken. Dit is nieuw en proberen we dit jaar uit. Deze zijn ook van de kleuteruniversiteit. Voor de kinderen geeft het nog geen meerwaarde maar voor ouders gebruiken we ze om regelmatig te delen waar we mee bezig zijn via een foto op klasbord, met wat extra informatie erbij, of wanneer er een inloopmoment is.
door Marita | aug 9, 2016 | Algemeen, lestips en ideeën, Werken met kleuters
Voor mij persoonlijk (in het zuiden van Nederland) telt dit nog even niet maar in het noorden begint al bijna het nieuwe schooljaar. Altijd weer een moment vol nieuwe ideeën en plannen.
De klasseninrichting, de groepsregels, het klassenmanagement, de lesvoorbereidingen maar ook het nieuwe thema waar mee gestart gaat worden.
Voor al deze dingen heb ik op mijn Yurls site een speciale pagina ingericht vol tips en links naar bovenstaande onderdelen. Je vindt er labels voor kasten, stoelen, enz. Je vindt er links naar liedjes en versjes voor je vaste routines maar je vindt er ook een link naar thema’s voor een nieuw schooljaar.
Lees hier verder hoe ik mijn schooljaar opstart bij de kleuters met een nieuw thema!
door Marita | jun 26, 2016 | lestips en ideeën, Werken met kleuters
Woensdag 29 juni 2016 is het weer nationale modderdag. Onze school doet voor het eerst mee en wat hebben we er ongelooflijk veel zin in. Omdat wij werken met kinderen in het speciaal onderwijs ziet ons programma er misschien iets meer gestructureerd uit dan op een normale basisschool.
Maar het basisprincipe blijft hetzelfde. Heerlijk ervaringen op doen met zand en water en dit met het hele lichaam! Dus blote voeten, armen en benen als het kan en modderen maar!
De ouders zijn al op de hoogte gesteld en de voorbereiding en ideeën brainstorm is in volle gang. Het weersvooruitzicht mag nog wat beter worden maar wat er ook gebeurt, we maken er een feestje van!
Hoe gaan wij dit doen?
Allereerst hebben we een poster gemaakt voor de ouders waarop precies staat wat de bedoeling is van de modderdag. Er kunnen natuurlijk ouders komen die zich afvragen of dit allemaal echt wel nodig is. We leggen het op de poster nog eens haarfijn uit, we geven de link naar de website van www.modderdag.nl en we vertellen wat de kinderen die dag allemaal moeten meenemen.
Deze poster kun je hier bekijken en sturen we per mail naar alle ouders met nog een korte herhalende tekst over de benodigdheden voor die dag. Ook hebben we de poster 2 weken van tevoren al opgehangen op school.
Zeker op onze school (speciaal onderwijs) zullen er kinderen zijn die zich minder prettige gaan voelen op zo’n bijzondere dag. Er gebeuren allerlei onverwachte dingen en spelen met zand en water kan voor sommige kinderen in eerste instantie leuk maar ook bedreigend zijn. Daarnaast is de hele groep van 60 kinderen tegelijk buiten dus dat is best druk voor sommigen.
Daar is aan gedacht. We gaan op het speelplein namelijk een paar rustpunten inplannen voor onze moddermonsters en de leerkrachten en onderwijsassistentes hebben hierin allemaal een vaste taak.
Dit is onze indeling van ons kleuterplein.
We maken 5 stations. Bij elk station staan 1 of meerdere juffen voor toezicht, zodat we bij plotselinge paniek of huilbuien direct kunnen handelen. Het moet natuurlijk wel een leuk feestje worden.
- In de zandbak komt extra water met behulp van de brandslag en we maken met een halve PVCbuis een soort goot voor bootjes en dergelijke. Bij de zandbak komen ook allerlei potten, emmers, scheppen, graafauto’s en zandtaartjes. Het normale spul zeg maar.
- Op een apart plek (naast de kleutertuin) maken we een modderkeuken met echte oude potten en pannen en bekers zodat er moddersoep, modderthee en modderkoffie geserveerd kan worden met wellicht een heerlijk moddertaartje erbij? Hier mogen uiteraard ook takjes, blaadjes en meer voor gebruikt worden.
- Op een ander plek komen twee of drie losse watertafels waar gespeeld kan worden in een kleiner, rustiger groepje.
- Bij het schoolbord, buiten aan de muur, zetten we wat emmertjes met modder ernaast om moddertekeningen te maken.
- Op een plekje onder de grote boom komt een bellenblaasplek en tevens een rustpunt. De kinderen kunnen hier op een picknick kleed even de rust opzoeken en ondertussen heerlijk bellen blazen.
Bij heel lekker warm weer kan er als extra feestje op het eind nog een watersproeier worden aangezet voor de broodnodige spoelbeurt na afloop. 🙂
Op de site van Juf Janneke vind je trouwens nog meer ideeën die je samen met de leerlingen kunt doen op modderdag en tijdens de dagen ervoor of erna.
Wij duimen hier in het zuiden al voor mooi weer, duimen jullie ook mee?
door Marita | jun 20, 2016 | lestips en ideeën, thematisch onderwijs, Werken met kleuters
Het Dinosaurus thema
Dit thema is altijd weer een zeer aansprekend thema in een (kleuter)groep. Dino’s spreken tot de verbeelding en welk kind heeft er nu niet een knuffel of speelgoed-dino in zijn of haar collectie.
In de bouwhoek zitten bij ons dan ook standaard een aantal dino’s tussen het wereldspel-materiaal.
Maar wat doe je met dit thema in de klas?
Lees hieronder hoe wij dit hebben aangepakt.
Verschillende onderdelen binnen het thema
Dit jaar hadden we het groots aangepakt en er een compleet thema aan gewijd. Dat betekent in ons geval 4 weken lang (met een eventuele 5e uitloopweek) alles in het teken van Dinosauriërs.
Onze groep bestond uit 11 jongens en 4 meisjes maar allemaal vonden ze dino’s erg interessant. We kregen dan ook zeker die weken wel gevuld. Ideaal dus om allerlei onderdelen van dit thema uit te diepen.
- We gingen bijvoorbeeld praten over de archeoloog, wat die doet en hoe die dat doet.
- Zelf natuurlijk dingen ontdekken en schatten zoeken in het zand en in ijs.
- We gingen praten over dino-baby’s die uit een ei komen en welke dieren er nog meer uit een ei komen.
- Praten over dino-soorten en die maten vergelijken met allerlei andere dingen. Voorwerpen vergelijken met elkaar dus. Bijvoorbeeld: hoe lang waren de Dino’s en hoeveel kinderen is dat achter elkaar?
- We gingen praten over skeletten en botten van dino’s, van andere dieren en over de musea waarin je die kunt gaan bekijken. Hoe werkt het eigenlijk in een museum?
- We gingen praten over camouflage, waarom dat zo belangrijk was in de dino-tijd maar ook hoe de dieren en de mensen dit nog steeds gebruiken.
- En natuurlijk gingen we praten we over dino’s, de moeilijke namen die ze hebben, wat ze aten en waar ze woonden? Maar vooral ook waarom ze er nu niet meer zijn. Wat een vulkaan, een aardbeving en Lava eigenlijk is. Heel veel gesprekken met nieuwe woorden dus.
Visualiseren in het thema
Tijdens al deze gesprekken komt er enorm veel taal voorbij die we noteren in mindmappen, tekeningen, woordkaarten, en gevisualiseerde leeslessen. Het is voor leerlingen met een taalontwikkelingsstoornis belangrijk om nieuwe taal te kunnen plaatsen in de juiste semantische netwerken. Losse woorden oefenen heeft weinig nut. Zodra woorden in zinnen en contexten worden aangeboden, in woordwebben of met betekenisvolle context, beklijven ze beter. Visualiseren is dus noodzaak en draagt echt bij aan de taalontwikkeling.
Diverse hoeken in het dinothema
Daarnaast werd ons lokaal een echte dino belevenis. De huishoek werd een interactief dinomuseum geworden met een open “vitrinekast” , een speelhoek en een lees- en kijkhoek.
Schatgraven in de zandtafel
De zandtafel is een plek geworden waar de “archeoloog in de dop” kan graven naar schatten en kleine dino’s. We verstopten allerlei kleine dinofiguurtjes en andere dieren onder het zand. Ook verstopten we plastic botten onder het zand. Bij de tafel hingen we een cijfer, dit was het aantal schatten wat gevonden moest worden. Zo werd het meteen een rekenactiviteit.
De Leeshoek en de rekenhoek
De lees en rekenhoek stond vol met woordkaarten, foto’s en tel-materiaal van dino’s. Hier konden de lastige namen van de dino’s of de onderdelen van een dino zoals de staart, de poten en de bek in letters naast een kleuterplaat of op een werkblad worden gestempeld of geschreven. Ook mochten er verhalen of brieven worden geschreven aan de Dinojager.
De dino thematafel
Op de thematafel stonden de spullen waar alleen maar naar gekeken mocht worden (omdat ze te kwetsbaar waren) en natuurlijk de boeken die tijdens die week centraal stonden. regelmatig gebruikten we dit materiaal tijdens kringgesprekken.
De verteltafel
Op de verteltafel konden de verhalen van de dinoboeken nagespeeld worden of kon er vrij worden gespeeld met het natuurlijk materiaal en diverse dinofiguren.
Digitale aanvullingen voor thema dino
Op de iPads bekeken we de dino’s met de app van Albert Heijn in 3D, we speelden een dinospel en we leerden de woorden van de dino’s met een omnidule.
Via het platform Omnidu heb ik deze omnidule zelf gemaakt. De leerlingen oefenden hiermee de woorden die we in dit thema steeds weer gebruikte.
Benieuwd naar deze tool? Ga naar de website www.omnidu.nl en zoek op de naam: Terug naar de dino’s.
Kahoot in het dinothema
Verder speelden we een zelf gemaakte Kahoot over dino’s om te kijken wat we allemaal al wisten over dit thema. Dit deden we aan het begin, maar ook nog een keer aan het eind van het thema.
Klik hier voor de link naar de Kahoot! Hij is door mijzelf gemaakt voor kleuters, dus met afbeeldingen. (De leerkracht leest de vraag voor en de leerlingen kiezen de juiste afbeelding.)
Aanvulling van de Kleuteruniversiteit
Tijdens deze themaweken werkten we met het project van de kleuteruniversiteit als leidraad. De activiteiten die hierin staan gebruikten we en vulden we aan met extra auditieve oefeningen, filmpjes, concreet materiaal en de betekenisvolle taalbeleving.
Onze yurlspagina was daarvoor gevuld met filmpjes, spellen en links naar werkbladen en de leerlingenyurls is gevuld met dino-liedjes, dino-filmpjes en dino-spelletjes.
Alles om de woordenschat, het coöperatief werken, de beginnende geletterdheid en beginnende gecijferdheid in het thema dino’s te gieten was aanwezig en voorbereid.
Mijn leerlingen hadden aan het eind van dit project dan ook een flink aantal kerndoelen bereikt.
Ben jij trouwens nog op zoek naar dino materiaal voor in je klas of mag je nieuw materiaal bestellen voor het nieuwe schooljaar? Kijk dan eens naar Playmobil in dit thema. Het is onverwoestbaar en prachtig om te zien. Wel duur, maar een goede investering lijkt mij. En de kinderen zijn er dol op.
Onderzoekend leren en verhalend ontwerpen
We gingen ook onderzoekend leren via een verhalend ontwerp. Met de komst van een handpop van een dinosaurus kwam er een probleem in de klas. Dit probleem startte ik op met een brief van een dinojager die hulp zocht en meteen iets vertelde over het nut van camouflage.
Via het verhalend ontwerp bracht ik een onderzoeksvraag in de groep.
Download hier de brief.
Korte inhoud van de onderzoeksvraag:
De Driehoorn zoekt een slaapplek. Zijn hol is ingestort, hij zoekt zijn moeder maar ook een plekje om te slapen met een dak wat niet opnieuw in stort bij een aardbeving. Dit probleem gaan we samen bespreken en een oplossing ervoor zoeken in groepjes. Samen ontdekken wat de beste manier is om iets te bouwen wat niet instort natuurlijk. Ook gaan we bedenken wat de beste manier zal zijn om de moeder te vinden (sporen?) Daarna gaan we dit presenteren aan elkaar.
Aan de slag met thema dino’s
Zoals je ziet hebben wij dit thema in allerlei dimensies uitgewerkt.
Ook vanuit de ouders kregen we veel reacties over het enthousiasme dat ook thuis doorklonk.
Het was dan een razend succes en er werd maanden daarna nog over nagepraat.
Ben jij ook enthousiast over dit thema?
door Marita | jun 12, 2016 | Algemeen, Werken met kleuters, zomer
Hoeveel weken mogen jullie nog? Wij , in het zuiden van Nederland, nog 6 weken tot de zomervakantie start. Dankzij ons nieuwe CAO ziet het er wel anders uit voor sommigen van ons.
Wij hebben dit jaar een zomervakantie Met 5 dagen hiervan ingeroosterd als studiedag waarvan 3 verplicht op school. De laatste drie dagen voor het begin van het nieuwe schooljaar en de laatste 2 dagen van het einde van dit schooljaar zijn de kinderen vrij en kunnen wij onze werkzaamheden afronden. Maar wat doen wij dan eigenlijk allemaal. Hier een lijstje met mogelijke bezigheden:
- Beginsituaties schrijven per leerling voor de volgende leerkracht.
- Warme overdracht van de leerlingen met de diverse collega’s, want ze gaan niet allemaal naar dezelfde vervolggroep natuurlijk ;).
- Warme overdracht (ik blijf het een rare benaming vinden) met je collega’s waar je nieuwe leerlingen vandaan komen.
- Klaslokaal opruimen van het laatste thema.
- Klaslokaal leegruimen omdat de vloer in de was moet worden gezet. (Voor de zomervakantie, en ja..echt alles eruit dus)
- Bestellijsten nieuwe schooljaar controleren
- Lokaal opnieuw inrichten (einde zomervakantie, ja echt alles er weer in)
- Logboeken opschonen en administratie afronden per leerling.
- Thema voorbereiden voor begin nieuwe schooljaar met aankleding hoeken en thematafel.
- Vergaderen over allerlei zaken met groot teamoverleg en/of bouwoverleg over afgelopen schooljaar. Wat kan beter?
- Overleg met duocollega over nieuwe aanpak of methodes.
- Teamvergadering voor aanvang van nieuwe schooljaar met vooral veel nieuws en mededelingen voor het komende jaar.
- Dossiers nieuwe leerlingen doornemen en handelingsplannen of groepsplannen schrijven.
- Overlegmomenten met Logopediste, speltherapeut, orthopedagoog of Ambulante dienstverlener omtrent nieuwe leerlingen.
- Overlegmomenten met bouwcollega’s over nieuwe schooljaar en practische zaken rondom de klas, het speelplein en meer.
- opruimen en aanvegen van schoolplein, en snoeien en/of wieden van schooltuin.
- ben ik nog iets vergeten….?
Dat allemaal met tussendoor tientallen klusjes die ook nog even langskomen en dus niet op deze lijst staan.
Ik denk dat ik die 5 dagen hard nodig heb voor al deze zaken. Mijn vakliteratuur, themavoorbereiding en alles wat nog is blijven liggen, bewaar ik voor die andere 5 weken, want ja die heb ik ook nog 😉
Nu nog even 6 weken genieten van de klas en van wat we samen hebben opgebouwd dit jaar. En…bij sommige leerlingen nog de laatste puntjes op de i!! Verder ook nog 2 thema’s te gaan! Daarnaast nog diverse oudergesprekken, collegiale overlegmomenten, rapporten en verslagen te schrijven. Juffendag, sportdag, afscheid groep 8, eindreceptie schooljaar, kennismakingsmiddag nieuwe leerlingen, enzovoorts.
Hoe lang mag jij nog?
door Marita | jun 11, 2016 | lestips en ideeën, thematisch onderwijs, Werken met kleuters
Ons thema Kriebelbeestjes zit er weer op. We hebben gezocht, onderzocht, bekeken, beschreven, getekend, geknutseld, en nog veel meer. Natuurlijk veel gekriebeld en gevlogen in onze verkleedkleren en gespeeld . Tussendoor enorm veel woorden geleerd maar ook erg veel begrippen en noem het maar op. Echt een aanrader dit project van de Kleuter Universiteit.
Op mijn Yurlspagina staan alle links die ik heb gebruikt om dit project nog betekenisvoller en interactiever te maken voor onze kleutergroep in het SO.
Voor al deze dingen heb ik op mijn 
Woensdag 29 juni 2016 is het weer nationale modderdag. Onze school doet voor het eerst mee en wat hebben we er ongelooflijk veel zin in. Omdat wij werken met kinderen in het speciaal onderwijs ziet ons programma er misschien iets meer gestructureerd uit dan op een normale basisschool.
Zeker op onze school (speciaal onderwijs) zullen er kinderen zijn die zich minder prettige gaan voelen op zo’n bijzondere dag. Er gebeuren allerlei onverwachte dingen en spelen met zand en water kan voor sommige kinderen in eerste instantie leuk maar ook bedreigend zijn. Daarnaast is de hele groep van 60 kinderen tegelijk buiten dus dat is best druk voor sommigen.
Tijdens deze themaweken werkten we met het project van de kleuteruniversiteit als leidraad. De activiteiten die hierin staan gebruikten we en vulden we aan met extra auditieve oefeningen, filmpjes, concreet materiaal en de betekenisvolle taalbeleving.
Hoeveel weken mogen jullie nog? Wij , in het zuiden van Nederland, nog 6 weken tot de zomervakantie start. Dankzij ons nieuwe CAO ziet het er wel anders uit voor sommigen van ons.
